Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2023 dönemi çeltik alım fiyatlarını kamuoyuna duyurdu. Bu açıklama, çeltik üreticileri için uzun süredir beklenen bir karardı. Ofis, piyasadaki dengeyi korumak ve üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlamak amacıyla Baldo türü çeltik için ton başına 12.000 TL, Osmancık gibi diğer standart ürünler için 11.000 TL, Luna gibi küçük taneli çeltikler için ise 10.000 TL fiyat belirledi.
Açıklanan bu fiyatlara ek olarak, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ton başına 500 TL prim desteği verilecek. Bu destekle birlikte, üreticilerin eline geçecek net fiyatlar Baldo için 12.500 TL/ton, Osmancık için 11.500 TL/ton ve Luna için 10.500 TL/ton seviyelerine yükselecek. TMO’nun alım fiyatlarını açıklamasının, çeltik piyasasında beklenen hareketliliği başlatması ve üreticilere nefes aldırması bekleniyor.
Çeltik Alım Fiyatları ve Ek Destekler
TMO’nun belirlediği alım fiyatları, çeltik çeşitlerine göre farklılık gösteriyor. İşte detaylı fiyatlandırma:
- Baldo Tipi Çeltik: Ton başına 12.000 TL
- Osmancık Tipi ve Diğer Uzun Taneli Çeltikler: Ton başına 11.000 TL
- Luna Tipi ve Diğer Kısa Taneli Çeltikler: Ton başına 10.000 TL
Bu taban fiyatlara ek olarak, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından her bir ton çeltik için 500 TL prim desteği sağlanacak. Bu destek, üreticilerin gelirlerini doğrudan artıracak önemli bir kalem olarak öne çıkıyor. Ayrıca, 19 Eylül – 31 Ekim 2023 tarihleri arasında TMO’ya ürün teslim eden üreticilere ton başına 250 TL erken alım primi ödenecek. Bu sayede, Baldo çeltik için toplam destekli ve erken teslimat primli fiyat 12.750 TL/ton‘a kadar çıkabilecek.
Alım Şartları ve Ödeme Koşulları
TMO, alım sürecinde belirli standartları ve koşulları uygulayacak. Üreticilerin, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olmaları ve İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden alacakları üretici belgesi ile randevu almaları gerekiyor. Randevular, TMO iş yerleri ile lisanslı depoculuk şirketleri üzerinden temin edilecek.
TMO, çeltik alımlarını kendi iş yerleri ve anlaşmalı lisanslı depolar aracılığıyla gerçekleştirecek. Ödemeler, ürün teslimatını takip eden 30 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına yapılacak. Kalite standartları açısından ise, TMO yüzde 5’e kadar nem, yüzde 2’ye kadar yabancı madde, yüzde 1’e kadar kırmızı çeltik ve yüzde 4’e kadar kırık oranına sahip ürünleri kabul edecek. Bu oranları aşan ürünler için firesel kesintiler uygulanacak.
Piyasa Dengesi ve TMO’nun Rolü
TMO’nun bu alım kararı, yurt içi üretim maliyetleri, iç ve dış piyasa fiyatları ile üreticilerin hakkaniyetli kazanç sağlaması prensipleri gözetilerek alındı. Türkiye’nin 2022 yılında yaklaşık 1 milyon ton çeltik üretimi gerçekleştirdiği, 2023 yılı beklentisinin ise 900 bin ton civarında olduğu belirtiliyor. Yıllık ortalama çeltik tüketimimizin ise 950 bin ton olduğu göz önüne alındığında, TMO’nun piyasa müdahalesi büyük önem taşıyor.
Ofis, piyasada oluşabilecek spekülasyonların önüne geçmek, üreticileri korumak ve tüketicilerin uygun fiyatlarla pirince ulaşımını sağlamak amacıyla yeterli stoklara sahip olduğunu ve gerekli ithalat planlamalarını yaptığını bildirdi. Bu durum, TMO’nun sadece üreticiyi desteklemekle kalmayıp, aynı zamanda pirinç piyasasında istikrarı sağlama misyonunu da vurguluyor.