Kentsel dönüşüm projelerini hızlandırmayı hedefleyen yeni yasal düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Daha önce aranan üçte iki çoğunluk şartı, artık yüzde 50+1 basit çoğunluk kararı ile değiştirildi. Bu önemli değişiklik, 9 Kasım 2023 tarihinden itibaren geçerli olacak ve Türkiye genelindeki riskli yapı stokunun dönüştürülmesinde önemli bir ivme kazandırması bekleniyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın talebiyle gerçekleşen bu düzenleme, özellikle büyük şehirlerde ve deprem riski altındaki bölgelerde kentsel dönüşüm süreçlerinin uzamasının önüne geçmeyi amaçlıyor. Yeni sistemle birlikte, maliklerin yarıdan bir fazlasının onayı, dönüşüm projeleri için yeterli olacak.
Kentsel Dönüşümde ‘Yüzde 50+1’ Nasıl İşleyecek?
Yürürlüğe giren yeni düzenleme ile kentsel dönüşüm kararlarında “yüzde 50+1” çoğunluk esasının detayları şu şekilde belirlendi:
- Basit Çoğunluk Esası: Riskli yapıların yenilenmesi veya güçlendirilmesi için alınacak kararlarda, bağımsız bölüm maliklerinin salt çoğunluğu (yüzde 50+1) yeterli olacak. Bu karar, maliklerin katılımıyla yapılan toplantıda alınacak.
- Katılmayanlara Tebligat: Toplantıya katılmayan ve karar alımında bulunmayan maliklere, karara ilişkin bir tutanak noter aracılığıyla tebliğ edilecek.
- İtiraz Süresi: Tebligatın ardından, karara katılmayan maliklere 15 gün içerisinde karara itiraz etme hakkı tanınacak. Bu süre içinde itiraz edilmemesi durumunda, oy kullanmayan malikler de kararı kabul etmiş sayılacak.
- Kesinleşme ve Uygulama: İtiraz süresi sonunda karar kesinleştikten sonra, projenin uygulama aşamasına geçilecek. Eğer maliklerin salt çoğunluğu kararı almış ve süreç tamamlanmışsa, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından proje hayata geçirilecek.
Eski Sisteme Göre Temel Farklar
Önceki mevzuatta, kentsel dönüşüm projelerinin başlatılabilmesi için maliklerin en az üçte iki (yüzde 66) çoğunluğunun onayı şarttı. Bu yüksek oran, bazı projelerde, özellikle az sayıda malikin itirazı nedeniyle süreçlerin yıllarca uzamasına, hatta tamamen durmasına neden olabiliyordu. Yeni yüzde 50+1 oranı, bu tür tıkanıklıkları aşarak projelerin daha hızlı ilerlemesine zemin hazırlıyor.
Bu değişikliğin temel amacı, Türkiye’nin deprem kuşağında bulunması gerçeği göz önüne alındığında, çürük ve riskli yapı stoğunun bir an önce yenilenmesini sağlamak. Hızlı ve etkin bir kentsel dönüşüm süreci, vatandaşların güvenli konutlarda yaşamasını temin etmek ve olası afetlerde can ve mal kaybını en aza indirmek açısından büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, bu düzenlemenin kentsel dönüşümde önemli bir dönüm noktası olduğunu ve önümüzdeki dönemde birçok projenin hızla hayata geçirilmesine olanak tanıyacağını belirtiyor. Özellikle Marmara depremi gibi büyük afetlerin hafızalarda tazeliğini koruduğu bir dönemde, bu yasal değişikliğin riskli yapıların dönüşümüne yönelik toplumsal bilinci de artıracağı düşünülüyor.